Ponad 82 tysiące pacjentów u diabetologów w Łódzkiem. Eksperci ostrzegają przed cichą epidemią cukrzycy

W sobotę, 14 listopada, obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy. Najnowsze dane Narodowego Funduszu Zdrowia nie pozostawiają złudzeń – choruje nas coraz więcej, a diagnozę słyszą coraz młodsi mieszkańcy regionu. Tylko w 2025 roku z pomocy poradni diabetologicznych w województwie łódzkim skorzystało ponad 82 tysiące osób.

Cukrzyca to podstępny przeciwnik, który przez lata może nie dawać wyraźnych objawów. W naszym regionie skala problemu jest ogromna. Z danych NFZ wynika, że w 2025 roku w łódzkich poradniach diabetologicznych leczyło się 82 401 pacjentów. Co szczególnie niepokoi, aż 15 772 osoby zgłosiły się tam po raz pierwszy w życiu, dowiadując się o swojej chorobie.

Szybsza pomoc bliżej domu

Mieszkańcy województwa łódzkiego nie są jednak pozostawieni sami sobie. Coraz łatwiej o szybką diagnozę i kompleksowe wsparcie bez konieczności długiego oczekiwania w kolejkach do specjalistów. W regionie działają już 223 poradnie Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), które realizują tzw. opiekę koordynowaną w ścieżce diabetologicznej.

Co to oznacza w praktyce dla pacjenta? Bezpośrednio u swojego lekarza rodzinnego może on liczyć na:

• rozszerzoną diagnostykę w kierunku cukrzycy typu 2,
• konsultacje z diabetologiem oraz dietetykiem,
• spotkania z edukatorem zdrowotnym, który uczy, jak żyć z chorobą i uniknąć jej najgroźniejszych powikłań, takich jak zespół stopy cukrzycowej.

Choruje nas coraz więcej – także dzieci i młodzież

Sytuacja w Łódzkiem wpisuje się w ogólnopolski trend. Najnowszy raport NFZ pokazuje, że w ciągu dekady (2016–2025) liczba dorosłych Polaków z cukrzycą wzrosła o blisko 28% – z 2,71 mln do 3,46 mln chorych. Najczęściej problem dotyczy seniorów w wieku 75–84 lata (choruje w tej grupie ponad jedna trzecia populacji).

Ekspertów najbardziej martwi jednak wzrost zachorowań wśród najmłodszych. W 2025 roku cukrzycę miało już 25,2 tys. dzieci i nastolatków (wzrost o 15,1% w ciągu dziesięciu lat), a tylko w ubiegłym roku chorobę wykryto u 4,1 tys. osób poniżej 18. roku życia.

Dlaczego cukrzyca jest tak groźna?

Nieleczona lub późno wykryta cukrzyca stopniowo niszczy organizm – uszkadza wzrok, nerki oraz naczynia krwionośne. Aż co czwarty chory zmaga się lub będzie zmagał się z bolesnymi owrzodzeniami stóp. Nawet po wyleczeniu rany problem często wraca (u 40% pacjentów w ciągu roku i u 60% w ciągu trzech lat), a walka o zachowanie sprawności trwa do końca życia.

Kiedy zrobić badania? Sprawdź objawy i normy

Najczęstsza jest cukrzyca typu 2, na którą w dużej mierze pracujemy sami – brakiem ruchu i złą dietą. Ponieważ rozwija się po cichu, warto reagować na pierwsze sygnały ostrzegawcze wysyłane przez organizm:

• wzmożone pragnienie i ciągła suchość w ustach,
• częste oddawanie moczu, również w nocy,
• przewlekłe zmęczenie, senność i problemy z koncentracją.

Podstawą jest proste badanie poziomu cukru we krwi na czczo, które profilaktycznie powinien wykonywać każdy z nas. Jak czytać wyniki?

Jeśli wyniki są niepokojące, lekarz zleci tzw. krzywą cukrową (OGTT) lub badanie hemoglobiny glikowanej.

Jak chronić się przed chorobą?

Choć chorzy mają dziś dostęp do nowoczesnych leków i systemów monitorowania glukozy, lekarze przypominają, że najlepszym lekiem pozostaje styl życia. Aby zmniejszyć ryzyko cukrzycy lub utrzymać ją w ryzach, wystarczy wdrożyć kilka prostych zasad:

1. Jedz regularnie o stałych porach i nie przejadaj się.
2. Ogranicz cukier i tłuszcze – unikaj słodyczy, białego pieczywa i tłustych potraw.
3. Postaw na warzywa i nasiona, które dostarczają niezbędnych witamin i błonnika.
4. Pij dużo wody – najlepiej około 2 litrów niegazowanej wody dziennie.
5. Ruszaj się – codzienna aktywność fizyczna pomaga utrzymać prawidłowy poziom cukru.

Osoby szukające gotowych jadłospisów mogą skorzystać z bezpłatnego planu żywieniowego DASH Cukrzyca, dostępnego na portalu diety.nfz.gov.pl.